خود را از حدّ تقصير در عبادت خداوند عزّوجل ، زيرا خداوند آن طور كه بايد عبادت نمىشود ( كسى نمىتواند آن طور كه حق او هست عبادتش كند ) ، پس هميشه خود را مقصّر بدان » . « 1 » در روايتى از امام پنجم حضرت باقر العلوم ( عليه السلام ) نقل شده كه پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : خداوند سبحان فرموده : « لا يتَّكل الامِلُونَ عَلى اعْمالِهِم الَّتى يَعْمَلُونَها لِثَوابى فَانَّهم لَو اجتَهَدوا و اتْعَبُوا انْفُسَهُم اعْمارهم فى عِبادتَى كانُوا مُقَصِّرين غَيرَ بالِغينَ فى عِبادَتِهم كُنهَ عِبادَتى فيما يِطْلُبُونَ عِندى مِن كِرامتى و النِّعيم فى جَناتى و لكنْ بِرحمتى فَلْيَثِقُوا » : « نبايد عمل كنندگان بر اعمالى كه براى ثواب من انجام مىدهند تكيه و اتكا كنند ، زير آنها اگر تلاش كنند ، و نفسهاى خود را در تمام عمرشان در عبادت من به سختى اندازند ، مقصرند و در عبادتشان براى رسيدن به كرامت و نعمتهاى فراوان در بهشتهاى من به كنه عبادت من و آنطور كه بايد عبادت شوم ، نمىرسند و لكن به رحمت من بايد اطمينان داشته باشند » . « 2 » * * * خوف از عمل 40 - وَ مِنْ اعْمالِهِم مُشفقون . « 3 » پس از آنكه نفس را متهم به تقصير و

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغه خوئى ، ذيل همين فراز ، جلد 10 ، صفحه 133 . ( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 71 ، صفحه 151 ؛ ميزان الحكمه ، جلد 7 ، صفحه 27 . مرحوم خوئى هم در شرح خود با اختلاف و زيادتى قليلى در ذيل همين فراز آورده است . ( 3 ) . در مفردات گفته است « شفق » عبارت از مخلوط شدن نور روز و تاريكى شب هنگام غروب خورشيد است « فلا اقسم بالشفق » و « اشفاق » عنايت و توجه و حرص مخلوط با خوف است و اگر با مِن استعمال شود معنى خوف اظهر است « و هم من الساعة مشفقون » و اگر با فى استعمال شود معنى عنايت و حرص بر آنچه مورد توجه و عنايت است ، اظهر است « انّاكُنّا قبلُ فى اهْلِنا مَشْفِقين » . .